Kroniki Gdańska · odcinek 1
Desant wojsk rosyjskich w Nowym Porcie, 15 maja 1807
Wiosną 1807 roku armia Napoleona oblega pruski Gdańsk. Jedyna nadzieja miasta przypływa z morza: sześćdziesiąt sześć statków z prawie ośmioma tysiącami Rosjan generała Kamieńskiego. O świcie 15 maja kolumny wychodzą z Wisłoujścia na Mierzeję. Historię opowiada Józef Kónkol — kaszubski rybak, który jako piętnastolatek woził żołnierzy łodzią w Nowym Porcie.
Film właśnie powstaje.
97 scen, 140 ujęć — każde renderowane na lokalnej karcie RTX 4080: kadr FLUX.2 z portretów postaci i opisu miejsca z 1807 roku, ruch Wan 2.2, płynność FILM. Premiera na tej stronie, po polsku, angielsku i niemiecku.
Francuska straż przednia zajmuje Pruszcz i Święty Wojciech. Polacy Amilkara Kosińskiego biorą Borkowo i Maćkowy.
Załoga sama podpala Stare Szkoły, Zaroślak, Chełm i Siedlce, by odsłonić przedpole.
Obronę obejmuje 70-letni feldmarszałek Friedrich Adolf von Kalckreuth.
Francuzi, Sasi i Polacy przechodzą Wisłę — Gdańsk odcięty od lądu.
Prawie 3000 obrońców uderza na szańce; Polacy Weyssenhoffa i sam Lefebvre z bębnem odpierają atak.
Pociski sięgają ul. Ogarnej i Chlebnickiej; ok. 20 000 ludzi ucieka na Długie Ogrody i Dolne Miasto.
600 żołnierzy na pontonach zdobywa wyspę — miasto odcięte od Wisły.
66 statków i trzy angielskie fregaty; desant w Nowym Porcie, nocą przeprawa do Wisłoujścia.
Od 4:00 rano przez blisko 10 godzin. Batalion Downarowicza, śmierć ppłk. Parysa, jazda Sokolnickiego, grenadierzy Lannes'a i Oudinota. Rosjanie tracą ok. 1500 ludzi.
Angielska korweta z prochem osiada na mieliźnie; Francuzi nazywają ją „Sans Peur”.
Wobec miny pod Grodziskiem Kalckreuth podejmuje rokowania; 24 maja kapitulacja zostaje podpisana.
O 9:00 marszałek wjeżdża ul. Długą, na czele idą Polacy. Załoga wychodzi z honorami wojennymi.
Traktat w Tylży tworzy Wolne Miasto Gdańsk pod francuskim protektoratem.
Postacie historyczne mówią w filmie swoimi językami; ich słowa są dramatyzacją, nie cytatami ze źródeł.
Rosjanie w ciemnozielonych kurtach i wysokich czakach (nie w kiwerach z 1812), Kozacy dońscy z pikami, Francuzi w bikornach i pierwszych czakach, grenadierzy Oudinota w niedźwiedzich czapach, Sasi w bieli, Polacy w granatowych kurtkach z karmazynowymi wyłogami.
Każdy mówi swoim językiem: Lefebvre, Lannes i Oudinot po francusku, Kamieński i jego żołnierze po rosyjsku, Kalckreuth i gdańscy mieszczanie po niemiecku, polscy oficerowie polszczyzną epoki. Świadek opowiada w języku wybranej ścieżki.
Nowy Port z 90 domami, dwiema blizami i drewnianym kanałem; Wisłoujście z okrągłą wieżą w kwadratowym forcie; wydmy i sosny Mierzei; Długi Targ i ul. Długa bez śladu współczesności.
Każdy kadr przechodzi przez listę zakazanych elementów: beton, asfalt, latarnie, parowce, zamki błyskawiczne, współczesne mundury. Wojna jest pokazana bez krwi — dla widzów od 12 lat.
Smyczki strojone do A = 430 Hz — jak orkiestry około 1800 roku — werble, piszczałka, wiolonczela i dzwony Gdańska. Wszystko syntezowane, bez cudzych nagrań.
Daty, nazwiska, liczby i epizody — według źródeł. Rodzina Kónkolów, Wernickowie i Wania są postaciami fikcyjnymi, stworzonymi, by pokazać te wydarzenia oczami zwykłych ludzi.